С.Р. Қарынбаев атындағы қалыпты анатомия кафедрасының профессоры Дюсембаева Ася Төлеубайқызының 70 жылдық мерейтойы

Асия Төлеубайқызы 1981 жылдан бері С.Ж. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ-дың қалыпты анатомия кафедрасында қызмет атқарып келеді. Оның ғылыми-педагогикалық еңбек өтілі 45 жылдан асады. Ол морфология мен адам анатомиясы саласында терең теориялық білімі бар жоғары білікті маман ретінде танылған.

Ол 1956 жылы дүниеге келді. Болашаққа жаңа көкжиектер ашылған кезеңде өзінің өмірлік жолы ретінде балалар дәрігері, анатом әрі ғалым болуды таңдады. 1979 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтының педиатрия факультетін тәмамдап, еңбек жолының алғашқы қадамдарынан-ақ өзін дәрігер ретінде ғана емес, шынайы миссиясы бар жан ретінде көрсетті.

Асия Төлеубайқызының өмір жолы адам рухының нәзік анатомиялық картасы іспетті. Ондағы әрбір иірім – ғылымға қызмет етудің жолы, әрбір тамыр – мамандыққа деген адалдықтың белгісі, ал жүрегі – сарқылмас мейірім мен білімнің қайнар көзі.

Оның кәсіби жолы Талғар қаласындағы учаскелік дәрігер қызметінен басталып, С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің қалыпты анатомия кафедрасының профессоры дәрежесіне дейін жалғасты. 1981 жылы кафедраға ассистент болып қабылданды, 1995 жылы аға оқытушы атанды. 1999 жылы «Алматы қаласының қоршаған орта факторларын ескере отырып, мектепке дейінгі жастағы балалардың дене дамуының жас ерекшеліктері» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады. 2004 жылы медицина доценті ғылыми атағына ие болды.

Он жылдан астам уақыт бойы докторлық диссертациясын дайындап, ғылыми тәжірибелер жүргізді, нәтижелерді жан-жақты талдады және жетекші ғалымдармен кеңесті. 2011 жылы «Экотоксиканттардың әсері кезіндегі лимфоидты ағзалардағы морфофункционалдық өзгерістер және оларды түзету (анатомиялық-эксперименттік зерттеу)» тақырыбында докторлық диссертациясын сәтті қорғады.

Төрт онжылдықтан астам уақыт бойы ол ғылымның мәні мен рухын студенттерге жеткізіп, олардың сүйікті ұстазы мен кәсіби бағдаршысы болды. Оның ғылыми зерттеулері адам ағзасындағы күрделі үдерістерді түсінуге зор үлес қосты. Ғалымның қоржынында кандидаттық және докторлық диссертациялар, 200-ден астам ғылыми еңбек, ТМД және алыс шетелдердегі халықаралық конференцияларға қатысу тәжірибесі бар. Германия, Израиль, Мысыр, Италия, Венгрия, Испания және Португалия елдерінде оның ғылыми тұжырымдары жоғары бағаланды. Сонымен қатар, Scopus және Web of Science дерекқорларында жарияланған ғылыми мақалалары бар.

Асия Төлеубайқызы университеттің қоғамдық және оқу-әдістемелік жұмыстарына да белсенді қатысып келеді. Ол циклдік әдістемелік комиссияның хатшысы, Морфологиялық пәндер оқу департаментінің білім беру бағдарламалары комитетінің хатшысы және төрайымы, университеттің Орталық әдістемелік кеңесінің мүшесі, сондай-ақ Жалпы медицина мектебінің баспа қызметі жөніндегі топтың жетекшісі болды.

Шебер мүсінші мәрмәрдан көркем бейне жасағандай, Асия Төлеубайқызы да жаңа буын дәрігерлерін анатомға тән дәлдікпен және ұстазға тән жылылықпен тәрбиелеп келеді. Ол оқытудың 13 инновациялық әдісін енгізіп, «Бала бассүйегінің жас ерекшеліктері», «Тыныс алу жүйесінің анатомиясы», «Graphological Structures of the Anatomy of the Upper and Lower Extremity Joints» атты оқу құралдарын дайындады. Сонымен қатар ағылшын тілінде дәрістер оқып, практикалық сабақтар жүргізіп, ғылыми қатаңдық пен тілдік икемділікті үйлестіре білді.

Оның еңбегі әріптестерінің құрметінен, студенттерінің алғысынан және ғылымдағы құнды идеяларынан көрініс табады. Оған ҚазҰМУ-дың күміс және алтын медальдары, «Үздік түлек», «Еңбек ардагері», «Қазақстанның Алтын кітабы» марапаттары берілді. 2017 жылы «Теориялық кафедраның үздік профессоры» атанды.

Асия Төлеубайқызы Дюсембаеваның есімі Қазақстан медицинасының тарихында интеллектінің, табандылықтың және өз ісіне деген шексіз сүйіспеншіліктің символы ретінде мәңгі сақталады. Ол жай ғана анатомия профессоры емес. Ол – қазақстандық медициналық ғылымның жүрегі, оның соғысында отандық медицина мектебінің өмірлік тынысы сезіледі.